Inzi n wass - proverbes kabylie - Amar Tafat

Tigemmi

Inzan n teqbaylit

«Xellun-tt i εecṛa, iεmeṛ-itt yiwen»

Imezwura ǧǧan-d inzan, d awalen yesεan anamek, deg nettaf acabi ɣer temsal yebɣan ad aɣ-εeddint. Nettaf-iten d leslak di tegnit iserfen, yal tikelt nettaddam-d deg-sen wid netteḥwiǧi deg umkan iwulmen. Ticki i d-yusa yinzi ɣer wallaɣ ad t-id-nini, ad yerzu amkan-is, ad d-neḍḥu am wid yestaεfan. Awal deg umkan-is, yesεa azal meqqer, am win yuḍnen yeḥla. Am wakken ara naf tutlayt n Tmaziɣt tesεa azal yiss-n m'akken tella di timawit. Mi ara k-yini yiwen : "leflani yessen taqbaylit", iban ad t-naf yesεa idles, yessen ula d inzan d waṭas n isafaren-is. 

Ladɣa tutlayt d idles-is imawi yeččuṛen, i tt-isadren armi i d-nelḥeq deg-s iḥricen mazal qqimen-d ɣer imeskaren imawiyen yecban imɣaren temɣarin, leqḍen-d ɣur-sen imeskaren n tira, ladɣa : inzan, isefra iqbuṛen, timucuha, d temεayin, d wayen yellan s umata d tigemmi i d-ǧǧan imezwura-nneɣ iqbuṛen di yal taɣult. Imeskaren uran immuden di yal taɣult.  Ihi tutlayt n Tmaziɣt(ladɣa Taqbaylit) ayen i tt-iselken di tmettant d agdud-is i tt-isedduyen di timawit s wul d uḥraz, seg imi ɣer tmeẓẓuɣt, seg tmeẓẓuɣt ɣer wazal-is di cfawat, armi d asmi i d-kkren imassanen i s-igan leqrar s wayen ara t-idir i lebda, wa d abrid n tira. Tura attan tutlayt n Tmaziɣt teččuṛ s yidlisen n tsekla tatrart, d widen n tussna, mazal u mazal ad d-tteffɣen, yeεfa Ṛebbi fell-as, teslek di nnger. Am wakken tesεa amkan meqqren deg iẓeḍwan imettiyen, tesεa Tasuqilt d Google, mazal lxiṛ ɣer zdat. Tura arrac d tullas qqaren-tt deg iɣerbazen n tmurt, yal wa ta, d acu yessaram ad d-yeffeɣ yis...  

Sɣur Amar Tafat, adlis - Inzan n teqbaylit Voir plus.

---

«kkateɣ deg-m a taḥrirt, nek tetteɣ deg (i)disan-im»
Qarren diɣen «εaned axiṛ, wala ad tt-ḥesdeḍ».
«win ikecmen ɣer lǧennet yerr-d tawwurt».
«tjaṛa geḥbiben i tella, iḥbiben ur d-sewqen ara»
«argaz yellan d lmedheb, ad yeṛṛeẓ wal'ad yawi lɛaṛ»
«iṛuḥ wul ad d-ikkes lxiq, yufa leḥbab d imuḍan»
«anwa i d zman-ik ay ifker/akka i d-nekker»
«wa yufa-d tamellat, wa isew-itt, wa iseqceṛ-itt, wa yečča-tt...»
«alɣem ur issikkid ara taεrurt-is»
«menyif tidet qeṛṛiḥen, wala lekdeb isefṛaḥen»
«s kra n win ijehlen yegguǧ, yeǧǧa-d tarwa-s di twaɣit»
«awal-iw am deffu, ar deqqal ad dd-inulfu»
«win ittasmen di gmas, d iman-is i yesamas»
«yir lqim ur ittleqqim, yir (a)xṣim hdeṛ neɣ qqim»
«xellun-tt i εecṛa, iεmeṛ-itt yiwen»
«mi k-ṭfen sbeṛ, mi teṭfeḍ ẓbeṛ»
«yesers uḥeddad tafḍist, ifed-itt mmis»
«tettru tasa ɣef tasa d tin i yqerben ɣer wul...»
«ad k-wten ɣef yirden, ad tettuḍ timẓin»
«ur teččiḍ ur terbiḥeḍ ay ul, ur temniɛḍ di ccḥani»
«iqejjiṛen-is deg wbellaɛ netta iṭṭamaɛ dellaɛ»
«iṛuḥ laẓ ɣer laẓ iseqa-yas-id d usemmum»

---

_{Anṣuf s tirza-nwen ɣer ublu-inu! Ǧet-d awennit d asebɣes. Merci de visiter mon blog ! N’hésitez pas à laisser un commentaire.}