Izen - Sɣur: Amar Tafat

D ayen isewhamen !

Swehmen-iyi imeɣriyen d tmeɣritin n wesmel Tamaziɣt ass-a, ttwaliɣ-ten keččmen-d ɣur-s, ɣɣaren, ulac awennit, ulac jaime, ulac attekki ɣur-s. Imeɣriyen, d isem-is i d awal-is, macami zuzreɣ kra n tsuffeɣt ɣer facebook, ttɛawanen-tt, ur skiddibeɣ, di facebook asen-iniɣ tanemmirt, maca ɣef site ur din tiqit n tallelt. Lemmer d lebɣi ur sen-tettṛuḥu ara tmuɣli tuḥdiqt, ur ttɣunzun ara amaru am nutni, ur sefcalen ara win imehlen i tmaziɣt, d yiseɣ-is. Mazal yeqqim site di 22 n imttekkiyen, ur ibeddel ara, wiss-n akka ɣer zdat amek!


Yal wa d amek yettmeyyiz di ddunnit-agi, yal wa d asif i t-yewwin. Wa yewwi-t wasif iḥemlen, wa yewwi-t win yeqquṛen.— Amar Tafat

Akk' ay d-nnan

Yanna-ak yiwen : "kečč la d-teqqareḍ kan : tutlayt n tmaziɣ, tutlayt n tmaziɣt... tesdigutiḍ-iyi, s wawal-agi». Nniɣ-as : «ahya awal i k-d-inesren, ziɣen ulac di tallaɣt-ik!» Yenna-k : "ini-d tutlayt n teqbaylit!" Nniɣ-as "atan diɣen! Acnexlaf? Yak yeεdel, taqbaylit tella daxel n tmaziɣt neɣ ala, neɣ beṛṛa i tella?" Yenna-k meskin : "akka i d-nnan. D ayen ur d-nniɣ ara, uɣal-d ay awal-iw ɣur-i". — 21 di meɣres 2024 .

Lmed awal i wakken allaɣ ad iserreḥ

Tamussni tussnant iwata akken a tt-nelmed, imi awal yettwarun isaff am yirden nettawi ɣer tessirt, d-ayen ibanen ad-nessεu abaɣur segs. Ma nega azal i tmussni aɣ d-tefk tiɣawsiwin ar aɣ islemden tutlayt d-umawal-is, ad iserreḥ walaɣ d yiles. Ayen tennumeḍ tesexdameṭ a yamdan ad-tdeεneḍ segs duleqṛaṛ, ak yishil ubrid-is s tuqna n wallen..

Yewwi-tt-id umeddaḥ...

Mi ara tselleḍ i ijenṭaḍen(les étrangers) ttmeslayen-d ɣef Tmaziɣt d yidles-is, alama tcaṛweḍ, abaεda s tɣumit, maca i wakken ad tt-lemden, neɣ ad tt-azzel deg yiles-nsen, qeṛṛiḥ didi! Azal n 40 n iseggasen aya, akka i as-ddan, ittawi-tt-id kan umeddaḥ di teqsiṭ-is. Maca amzun ur ḍṛint, imi ttmeslayen-d fell-as ass-a, ahat yiwwas ad uɣalen ad as-gen azal akkin akka. Sarmeɣ tfehmem-iyi-d ay uḥdiqen.
Amar Tafat, 30 di tubeṛ 2024

Tutlayt teseḍḥa gar tutlayin

Nekkat ad nessali asenfali n tmaziɣt d teqbaylit, maca tuget zerrin kan fell-as, amzun d tutlayt tajenṭaḍṭ s wacu i d-nettaru. Γas tikkemict tettarra-d i teɣri, maca mačči ciṭuḥ imaziɣen i yellan di fasebbuk, d igiman. Tesetḥa tmaziɣt gar tutlayin! Tamaziɣt i tt-isewten d arraw-is! D wa i d aɣwes* ameqqran-nneɣ, a d-nḥelli taɣawsa s yilɣi d umerret, ar deqqal ad tt-neṛẓ, neɣ ad tt-nner ar deffir uεrur? Wiss anwa tebɣiḍ ad tt-yemhel, neɣ as-imudd azal?
Amar Tafat, 22 yebrir 2022

Taɣawsa tamaynut

Tella tɣawsa ad tt-naf zik tessεa azal d izumal, zik mačči menwala ad att-yekseb, Tura ad tt-naf «yeǧǧa-tt lawan» menwala iseqdac-itt. Acku rnan-t-d tɣawsiwin timaynutin fell-as, tidak i tt-yifen, yuɣal d tidak i ṭṭafaṛen medden. Din ara naf yal taɣawsa tetteddu s medden.
Ass n 10 di meɣres 2023
Yettwakkes-d deg wedlis «Ageffur n tefsut asebtar 217».
Ticki i tt-yečča umdan ɣer daxel iqqaṛ-as :  Ar daxel a yul!

Ixeddim s neyya

Deg wasmi ttaruɣ, ala ayen yelhan ixedmeɣ s tira-inu, urǧin smeɣreɣ iman-iw s yimru, akken qqaren "ala agudu i yettimɣuren". Rriɣ ayen din n tejmilin i imussnawen n tmaziɣt, akked imeɣnasen -is. Mačči d yiwet n temsalt. Ttaruɣ am nek am wid ittarun, ittεawanen di twizi ɣef tutlayt d yidles-is. I syen akkin, ulac d acu sarmeɣ ad uɣaleɣ, neɣ ad d-ɛemṛeɣ imelyunen s teqbaylit. Qqaren-iyi-d imeɣriyen : «tgerrez tira-k, zeddig wayen txeddmeḍ, iεǧbi-i aṭas lḥal». Yif ma qqaren-as iḥetteb iman-is, ittzuxxu, neɣ iteddu ɣef uɛebbuḍ-is, neɣ maḍi ur yessin tabruyt, artg... Ulac am tidet, wala tikerkas isefṛaḥen.

Amar Tafat, 9 di meɣres 2024, seg wedlis «Ageffur n tefsut.»

Awal n yimezwura

Taqbaylit taqurant ad tt-naf di tala n wawal, ɣer umedyaz. Yenna umedyaz aqbuṛ yeddren di tallit n 17sdtMƐ, wagi d amedya aqbuṛ Yusef u Qasi n At Jennad, wissen d acu yḥuss armi das-yenna:
Anǧab-ik a bu lmeḍmeṛ*
D bu leqṣuḍ n zzit
Yeẓẓa amgud ikeṭṭeṛ
Ayla-s irfed-it
Yusef yessed lemḍamaṛ
Ar t-yettεanad bu tkufit
Mi d-yeddem seg-s terrewrew
Ur deg-s iẓid n tallit...

*lmeḍmeṛ : d tasraft, zik ttajmaεen irden(naεma) d tazart di tesrafin s ddaw tmurt, am nitenti am ikufan. *Poèmes kabyle ancien, par Mouloud Mammeri

Nehta n umussnaw

Sliman ∑azem yeccna ɣef «Tata» deg tezlitt-is "Nehta". Att-a tukkist n usefru
"Helkeɣ rriɣ-d nehta
ɣef leḥbab n lweqta,
mkul meyya a d-kkseḍ yiwen,
Jeṛbaɣ-ten ddker u nta
ttbeddilen am tata
d at ṛbaεṭac n wudmawen

Nek a d-iniɣ kan s tewzel "win ittbeddilen am tata, ak-yeǧǧa azekka". Tata d win umi qqaren s tefṛensist: le caméléon..(ass n 6 di meɣres 2022)


Win umi yelluẓ wul-is ur izmir ara ad iɛiwen ameddakel-is, awi-d ad yeṛwu...

Tafsut - tabadut

Yenna-k yiwen n unelmad d acu i d anamek n yisem "tafsut"? Nniɣ-as "d ayen isehlen, imi di tazwara, ad inadi umdan ɣef yisem-a ansi i d-yekka; isem "tafsut", d isem amyag. Isem amyag i d-yekkan deg umyag "fsu, yefsa, ifettu", anamek-is yeger-d azeǧǧig. Ihi, isem "tafsut" d awal n tmaziɣt, fkan-as-t i wakkud, deg i ifettu ugama: imɣan, d yisekla i d-yeggaren azeǧǧig, am teffaḥ, ifires, abeṛquq; artg... Tura akka fsan yimɣan d yisekla, deg wass-n mi tebda tefsut n yimaziɣen, 26 di fuṛaṛ yezrin.

Tixidas

Ticki ixeddem wemdan ayen iṣelḥen yili wid i t-id-ittmuqulen, mačči dayen i ten-iceɣben, neɣ ur fhimen ara tamsalt, dɣa qqaren-as deg yinzi: "am win iceṭṭḥen i wderɣal". Dagi tura i d-negra, armi yeqqel uqelmun s iḍaṛṛen. Nessarem ad fakent tuḥsifin d ddɣel, d txidas, akked d tkerkas, i wakken ad telhu tefsut n tmaziɣt.
Anṣuf s tirza-nwen ɣer ublu-inu! Ur εeggzet ara ǧǧet-d awennit . Merci de visiter mon blog ! N’hésitez pas à laisser un commentaire.
Izen - Sɣur: Amar Tafat Izen - Sɣur: Amar Tafat Reviewed by Amar Tafat on février 27, 2026 Rating: 5

Aucun commentaire

Dites vos commentaires en toute démocratie seulement avec respect

Idlisen - œuvres

Wali adlis tebɣiḍ :